1800’lü yılların ikinci yarısında iyice yoğunlaşan Osmanlı İmparatorluğu’nun batı medeniyetleriyle entegre olma macerası içinde özellikle İzmir’deki Levanten ailelerin rehber rolü üstlenmesi, batı medeniyet ve kültüründeki pek çok ilk ile önce İzmir’in tanışmasına sebep olmuştur.
Bu ilkler arasında en başta geleni futboldur.
1970 yılında yayınlanan Tercüman Spor Ansiklopedisine ve Türkiye Futbol Federasyonu’nun yayını olan Türk Futbol tarihi adlı kitaba göre Türkiye’nin 1877 yılında futbolla ilk tanıştığı yer Bornova’dır. Türkiye Futbol Federasyonu’nun resmi sitesindeki tarihçe sayfasında “Ülkemizde futbolun ilk olarak 19. yüzyılın son çeyreğinde oynanmaya başladığı bilinmektedir. Osmanlı döneminde Selanik’te yakılan ilk ateş, zamanla Bornova çayırlarına kadar yayılmıştır.” cümlesiyle Bornova’nın Türkiye topraklarında ilk futbol oynanan yer olduğu belirtilmiştir.
Bir dönem İstanbul’da bir stadyuma isminin verilmesi fikri ortaya atılan, önce İzmir Futbol Ligi’ni kuran, ardından da 1904 yılında İstanbul Futbol liginin kurucuları arasında yer alan ve ilk başkanı olan James La Fontaine Bornovalıdır. Yaşadığı ev günümüzde Suphi Koyuncuoğlu Lisesi’nin karşısında yer alan ve halen Ege Üniversitesi’nin kullanımında olan, kendi adıyla anılan köşktür.
Bornova’da yaşamakta olan levanten ailelerin ve yerli Bornovalıların nesilden nesile anlatımlarından ve fotoğraflardan edindiğimiz bilgilere göre Bornova’da futbolun ilk oynandığı yer, bugün Subay Ordu Evi olarak kullanılan Davy Evi’nin sol tarafında kalan ve Yavuz Selim Orta Okulu’nun karşısındaki apartmanların bulunduğu yerdeki çayırlık alandı.
Her ne kadar apartmanlar tarafından kaplanmış olsa da Türkiye’de ilk futbol oyunun oynandığı o noktada günümüzde Bornova Belediyesi tarafından yaptırılmış olan ve kitabesinde “Türkiye’de ilk futbol oyunu 1877 yılında burada oynanmıştır” yazan bir futbolcu heykeli bulunmaktadır.
Türkiye Futbol Federasyonu ve akademik kaynaklar, Bornova’nın futbol tarihindeki bu öncü rolünü açıkça doğrulamaktadır.
Kaynak: https://www.tff.org/default.aspx?pageID=293
