Giriş
Işıkkent Tarihi Çeşme, Bornova’nın Işıkkent Mahallesi’nde, Salih Omurtak Caddesi üzerindeki bir apartmanın önünde yer almaktadır.
Yapım tekniği ve kullanılan malzemeler, çeşmenin Osmanlı dönemine ait olduğunu göstermektedir.
Mahalle sakinleri, yapının Işıkkent Çarşı Camii ile aynı dönemde, muhtemelen 19. yüzyıl sonlarında inşa edildiğini aktarmaktadır.
Mimari Özellikler
- Form: Tek cepheli, yuvarlak kemerli mahalle çeşmesi.
- Malzeme: Kesme taş, kireç harcı.
- Korunan bölümler: Günümüze yalnızca bir sütun parçası ve ayna taşının bir kısmı ulaşmıştır.
- Kitabe: Bulunmamaktadır.
- Yapım tekniği: Geleneksel Osmanlı mahalle çeşmelerinde görülen sade taş işçiliği karakterindedir.
Bugün çeşme, kısmen yıkılmış durumda olup orijinal formunun ana hatları ayna taşı ve taban hizasındaki taş örgülerden takip edilebilmektedir.
Tarihî Değer
Işıkkent Tarihi Çeşmesi, küçük ölçeğine rağmen Osmanlı mahalle yaşamında kamusal su yapılarının taşıdığı önemi yansıtır.
Geçmişte günlük yaşamın bir parçası olan bu çeşmeler, yalnızca su kaynağı değil, aynı zamanda sosyal etkileşim alanlarıydı.
Günümüzde büyük ölçüde tahrip olsa da, Işıkkent’teki bu yapı, Bornova’nın kırsaldan kente geçiş sürecini ve yerel su kültürünü hatırlatan değerli bir miras unsurudur.
Koruma Durumu
Yapı kalıntı hâlindedir; orijinal formun yalnızca taban kısmı, kısa sütun ve ayna taşı bölümü mevcuttur.Koruma altına alınmamış olsa da, yerel hafızada “Tarihi Çeşme” adıyla anılmakta ve mahalle kimliğinin bir parçası olarak varlığını sürdürmektedir.