Giriş:
Bornova’nın en zarif Levanten yapılarından biri olan Ballian Köşkü, 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiştir. Tavan silmeleri, göbek süslemeleri ve zarif cephe oranlarıyla döneminin seçkin konut mimarisini yansıtır.
Tarihçe:
- 19. yüzyıl sonu: Yapının kayıtlı en eski sahibi Ballian Ailesi’dir.
Sanayici Antoine Ballian’ın varisleri olan eşi Attilia Ballian ve çocukları Marian Laura, Alferd, Adelina ve Albert, köşkte uzun yıllar yaşamıştır. - 1900: Köşk, Charlton James Giraud’un eşi Esther Marian Giraud (Wilkinson) tarafından satın alınmıştır.
- 1955: Esther Marian Giraud’un ölümünün ardından mülkiyet çocukları Friedrich, Joyce, Donald, Norman ve Eldon Giraud’a geçmiştir.
- 1970: Ege Üniversitesi tarafından kamulaştırılmış; beş kardeşten satın alınmıştır.
- 1970–2000: Dönemsel olarak lojman, Hemşirelik Yüksekokulu binası ve üniversite arşivi olarak kullanılmıştır.
- 2000 sonrası: Yapı restore edilerek Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi kimliğiyle hizmete açılmıştır.
Mimari Özellikler:
- Plan: İki katlı, dikdörtgen planlı Levanten konutu.
- Cephe: Simetrik cephe düzeni, alınlıklı giriş, taş zemin ve tuğla üst kat.
- İç mekân:
- Alçı tavan süslemeleri ve göbek üzeri bezemeler.
- Ahşap zemin kaplamalar, yüksek tavanlı salonlar.
- Geniş giriş holü ve simetrik dağılımlı odalar.
- Alçı tavan süslemeleri ve göbek üzeri bezemeler.
- Bahçe: Dönemin İngiliz peyzaj anlayışını yansıtan küçük yeşil alanlar ve yürüyüş yolları.
Günümüz Kullanımı:
Köşk, 2000’li yıllarda restore edilerek Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi olarak düzenlenmiştir.
Müze;
- Geleneksel Türk kâğıt yapım tekniklerini,
- Kitap sanatlarını,
- Hat, ebru, minyatür ve cilt sanatlarını
tanıtmak amacıyla kalıcı sergiler ve atölyeler düzenlemektedir.
Yapı, Bornova’da Levanten mirasın kamusal bir kültür kurumuna dönüşümünü temsil eden en başarılı örneklerden biridir.