Giriş
De Andria Köşkü, Bornova’nın merkezinde, 80 ve 83 Sokakların birleştiği noktada yer alan ve 1830’larda Zipcy Ailesi tarafından inşa edilen erken dönem Levanten konutlarından biridir.
Bahçe içindeki konumu, sade cephe düzeni ve iki katlı taş–tuğla mimarisiyle Bornova’nın konut dokusunun önemli örneklerinden biri olarak kabul edilir.
Mülkiyet Geçişi ve Aile Tarihi
Zipcy Ailesi (1830’lar)
Köşk, Bornova’nın en eski Levanten ailelerinden olan Zipcy Ailesi tarafından yaptırılmıştır.
Richard Matheys Dönemi
- yüzyıl ortalarında yapı, Credit Lyonnais Bankası Müdürü Richard Matheys tarafından kullanılmıştır.
Charles Balladur (1928)
1928 yılında köşk, Bornova’nın saygın Levantenlerinden Charles Balladur tarafından satın alınmıştır.
Ek olarak kullanıcı metninde yer alan bilgiye göre:
📌 Balladur Ailesi’nin ferdi olan, 1993–1995 Fransa Başbakanı Edouard Balladur da İzmir doğumlu olup dönem dönem bu köşkte yaşamıştır.
De Andria Ailesi (20. yüzyıl)
Charles Balladur’un vefatından sonra köşk, kızı Denise De Andria’ya miras kalmış; Denise ve eşi Remo De Andria, 1973 yılına kadar bu evde yaşamıştır.
Ailenin İtalya’nın Cenova kentinden gelen kökleri, Bornova’daki birçok Levanten aile gibi halı ticareti ile bağlantılıydı.
Bu nedenle köşk, Levanten ticaret hayatının da önemli bir temsilcisidir.
Mimari Özellikler
Yapı Kütlesi
- Taş zemin kat + tuğla üst kat
- İki katlı, orta sofalı plan düzeni
- Sade cephe kompozisyonu
- Ahşap doğramalar
- Simetrik pencere dizileri
İç Mekân
- Yüksek tavanlı odalar
- Dönemin mobilya düzeni
- Orta aksta geniş giriş holü
- Orijinal taş döşeme parçalarının korunduğu alanlar
Bahçe ve Konumlanma
Köşk, Fernand Pagy Köşkü’nün tam karşısında, Levanten konutlarının karakteristik bahçe içi yerleşimini yansıtır.
Günümüzdeki Kullanım
- yüzyılda yapılan restorasyonla yapı, özgün mimari dokusuna zarar verilmeden korundu ve kafe & etkinlik mekânı olarak yeniden işlevlendirildi.
Bugün konuklarına:
- Hafif yemek ve içecek servisi,
- Bahçe oturma alanı,
- Küçük etkinlik düzenleme imkânı
sunarak Bornova’nın tarihî dokusunu yaşayan bir kamusal mekâna dönüştürülmüştür.
Sembol: Yıldız Motifi
Bornova’daki Levanten ailelerin çoğu gibi De Andria Ailesi de halı ticareti ile uğraşmaktaydı.
Dönemin İzmir halılarında en çok kullanılan motiflerden biri olan yıldız, köşkün Pul Serisi sembolü olarak seçilmiştir.
Yıldız motifi:
✨ üretkenlik
✨ doğum
✨ barış içinde yaşam
✨ evrenin yenilenmesi
gibi anlamlar taşır.
