Giriş:
Dramalılar Köşkü’nün kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte, yapının 18. yüzyıl sonu–19. yüzyıl başlarında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Zamanla ana bina ve müştemilatlarda mekânsal değişiklikler yapılmıştır. Köşk tarih boyunca konut işleviyle kullanılmıştır.
Aile Hamamı:
Kompleksin dikkat çeken öğelerinden biri aileye özel hamamdır. Soğukluk ve sıcaklık bölümlerinden oluşan iki hücreli bu hamam, uzun yıllar köşk sakinleri tarafından kullanılmış; sonraki dönemlerde halka açık işletme olarak da hizmet vermiştir.
Mekânsal Düzen:
Yapı kompleksi; ana bina, mutfak, hamam, giriş binası (selamlık), müştemilat ve ahırlardan oluşmaktadır. Köşkün güneybatısı ön avluya, kuzeydoğusu ise arka avluya bakar.
Tarihî Arka Plan:
1924 mübadelesiyle Yunanistan’ın Drama kentinden göç eden Dramalı Ailesi’ne tahsis edilen köşk, mübadillere sağlanan taşınmaz eşleştirme protokolü çerçevesinde aileye verilmiştir. Aile geçimini tütüncülükle sağlamıştır .
Kültürel Önemi:
Dramalılar Köşkü ve Hamamı, hem Levanten köşk mimarisini hem de mübadele sonrası Bornova’ya eklenen yeni yaşam katmanını temsil eden değerli bir mirastır.