Giriş:
Bornova Meydanı’na bakan konumuyla dikkat çeken Giraud Köşkleri, 1860 yılında Yunan kökenli Marcopoli tarafından inşa edilmiştir. Fevzi Çakmak Caddesi üzerinde yer alan iki kardeş yapıdan oluşan bu köşkler, Bornova’nın Levanten dönemine ait mimari çeşitliliğin en belirgin örneklerinden biridir.
Tarihçe ve Mülkiyet:
- İnşa: 1860, Marcopoli (Yunanlı tüccar)
- yüzyıl başı: Köşkler, İngiliz kökenli Giraud Ailesi’ne geçmiştir.
- yüzyıl başı: Köşkler, İngiliz kökenli Giraud Ailesi’ne geçmiştir.
- Sol taraftaki köşkte, William Giraud ve Paterson Ailesi’nden gelen eşi Gwen yaşamıştır.
- William Giraud’un babası, Türkiye’deki ilk pamuk tekstil fabrikasının kurucusudur.
- 1930’larda sol taraftaki köşk, Harold Giraud tarafından yeniden inşa edilmiştir.
- 1994 yılında bir Türk iş insanı tarafından satın alınarak restore edilmiş, günümüzde konut olarak kullanılmaya devam etmektedir.
Mimari Özellikler:
- Plan: İki katlı, simetrik planlı Levanten konut düzeni.
- Cephe: Geniş saçaklı çatı, kemerli pencereler ve taş-tuğla karışımı cephe örgüsü.
- Bahçe: Bornova Meydanı’na açılan ön bahçe ve çevre duvarı, tipik İngiliz peyzaj etkisini taşır.
- Restorasyon: 1994 yılında yapılan yenileme sırasında yapı özgün formuna sadık kalınarak onarılmıştır.
Sosyal ve Tarihî Önemi:
Giraud Köşkü, Bornova’daki sanayi devrimiyle paralel olarak gelişen Levanten ticaret kültürünün bir yansımasıdır.
Ailenin tekstil sanayiine öncülük eden faaliyetleri, köşkü yalnızca bir konut değil, Bornova’nın erken sanayi tarihinin de simgesi hâline getirmiştir.
Günümüz Kullanımı:
Giraud Köşkleri günümüzde özel mülkiyet statüsündedir. Yapıların dış görünümü korunmuş, çevre düzenlemesiyle birlikte Bornova Meydanı’nın tarihî siluetine değer katmaya devam etmektedir.
