Giriş
Bornova Tren İstasyonu’nun karşısında yer alan Sarı Köşk, 20. yüzyıl başında İngiliz kökenli Harwey Ailesi tarafından konut olarak yaptırılmıştır. Bornova’daki Yeşil Köşk ve çevredeki birkaç Levanten konutla birlikte dönemin karakteristik yerleşim dokusunu oluşturur.
Tarihçe ve Kullanım
- 1924–1925: Harwey ailesinden kamulaştırılarak İzmir Ziraat Mıntıka Mektebi kullanımına verilmiştir.
- 1933: Okulun yeni binası tamamlanana kadar Ziraat Okulu Müdürlüğü bu köşkte hizmet vermiştir.
- 1926: Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 18 Haziran’da köşkü ziyaret etmiş; bu ziyaretin anısına köşkün bahçesine Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippell tarafından yapılan büst yerleştirilmiştir. Bu eser, Türkiye’de yapılan ilk Atatürk anıtı olma özelliğine sahiptir.
- 1955 sonrası: Ege Üniversitesi’nin kuruluşuyla birlikte köşk, üniversiteye devredilmiş; ilk yıllarda misafirhane, daha sonra Ziraat Fakültesi Lokali olarak kullanılmıştır.
- Günümüz: 2025 itibarıyla Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı olarak hizmet vermektedir.
Mimari Özellikler
- İki katlı, sarı tonlu sıvalı cephesiyle adını alan yapı, taş zemin ve tuğla üst kat düzenine sahiptir.
- Geniş sofaları, yüksek tavanları ve zarif alçı süslemeleriyle tipik geç dönem Levanten konut anlayışını yansıtır.
- Bahçesinde oval bir havuz ve anıtsal bitki düzeni yer alır.
- Köşkün bahçesindeki Atatürk büstü, Krippell imzalı özgün bir eserdir.
- Restorasyonlar sırasında yapı formu korunmuş, yalnızca iç düzen eğitim amaçlı yeniden işlevlendirilmiştir.
Kültürel ve Tarihî Önemi
Sarı Köşk, Bornova’nın Levanten geçmişinden Cumhuriyet’in eğitim reformlarına uzanan sürekliliği temsil eder.
Hem İzmir’in tarımsal eğitim tarihinin başlangıç noktalarından biri hem de Atatürk’ün Bornova ziyaretiyle sembolleşen bir anı mekânıdır.
Bugün, eğitim alanında kullanılmaya devam eden bu köşk, mimari mirasın yaşayan bir parçası olmayı sürdürmektedir.
