Tarihi Yapılar
Bornova’nın tarihî yapıları
Köşklerden kamu binalarına, cami ve kiliselere uzanan mimari mirasıyla Bornova’nın geçmişini keşfedin.
Pasquali (Barry) Köşkü
1835–1840 yıllarında tüccar Giuseppe Pasquali tarafından yaptırılan köşk, Pasquali ve Barry ailelerinin yaşamına tanıklık etti. 1941’de kamulaştırıldı, günümüzde kafe-restaurant olarak kullanılmaktadır.
Ballian Köşkü / Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi
19. yüzyılın ikinci yarısında Ballian Ailesi için inşa edilen köşk, 1970’te Ege Üniversitesi’ne devredilmiş, bugün Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi olarak hizmet vermektedir.
Arkas Deniz Tarihi Merkezi
Dünya denizcilik tarihinde iz bırakmış yüzden fazla deniz taşıtı maketi, yine yüzden fazla deniz temalı orijinal tablo ve çok sayıda denizcilik aletini bir arada sunan ARKAS Deniz Tarihi Merkezi, Bornova Merkez’de 80 Sokak üzerindedir.
Aliberti (Wolf) Köşkü
19. yüzyıl Levanten mimarisinin karakteristik örneklerinden biri olan köşk, Wolf–Paterson–La Fontaine–Aliberti ailelerinin kullanımına sahne olmuş, günümüze konut işleviyle ulaşmıştır.
Aliotti (Michel Topuz) Evi
19. yüzyılda İtalyan kökenli Aliotti Ailesi tarafından inşa edilen ev, Topuz Ailesi’nin kullanımına geçmiştir. Fevzi Çakmak Caddesi üzerindeki yapı bugün diş tedavi kliniği olarak kullanılmaktadır.
Alain Giraud Evi
Bornova 83. Sokak’taki Alain Giraud Evi, 19. yüzyıl sonlarında inşa edilmiştir. Giraud Ailesi ile özdeşleşen köşkün, söylenceye göre Dünya Güzeli Keriman Halis Ece’yi de misafir ettiği anlatılır.
Edward Whittall Köşkü
1816–1819’da varlığı belgelenen Edward Whittall Köşkü, 1875’te Edward Whittall tarafından bir botanik harikaya dönüştürülmüştür. Atatürk’ün de konuk olduğu yapı, 1922’de Batı Cephesi Karargâhı olarak kullanılmıştır.
Ata Anı Evi
Atatürk ve silah arkadaşlarının 9 Eylül 1922’de İzmir’i ilk kez gördüğü Belkahve’de, Bornova Belediyesi tarafından 2016’da açılan Ata Anı Evi Ziyaretçi Merkezi; Kurtuluş Savaşı’na ait eserler, döneme ait kişisel eşyalar, belgeler ve yalnızca Atatürk’e dair yayınlardan oluşan özel kütüphanesiyle önemli bir hafıza mekânıdır.
Dramalılar Köşkü
18. yüzyıl sonu–19. yüzyıl başına tarihlenen Dramalılar Köşkü, 1922 öncesinde bir Rum aileye aitti. Mübadele sonrası Drama’dan gelen Dramalı Ailesi’ne geçen yapı, 2010 yılında Bornova Belediyesi tarafından satın alınıp restore edilmiştir. Eklektik mimarisi, hamamı ve müştemilatlarıyla özgün bir Levanten–Osmanlı konut örneği olan köşk bugün kültür ve sanat merkezi olarak hizmet vermektedir.
Tarihi Belediye Binası
Büyükpark’ın merkezinde yer alan Tarihi Belediye Binası, 1942’de başlayan ve 1946’da tamamlanan inşaatıyla Bornova’nın Cumhuriyet dönemindeki en önemli simgesel yapılarından biridir. Bir dönem mezarlık olan alanın park olarak düzenlenmesiyle kent merkezinin kalbine dönüşen Büyükpark, belediye binasıyla birlikte Bornova’nın kamusal hafızasının başlıca duraklarından biri olmuştur.
Edward Whittall Köşkü
Kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte Edward Whittall Köşkü’nün 1816–1819 yıllarında Rovigo Dükü’nün İzmir’de konakladığı dönemden beri var olduğu bilinir. 19. yüzyıl sonunda İngiliz botanikçi Edward Whittall tarafından devralınan köşk, kır lalesi Tulipa whittallii ve Galanthus whittallii gibi türlere adını veren botanik bahçesi, Atatürk dâhil birçok önemli konuğu ve 1922’de Batı Cephesi Karargâhı olarak kullanılmasıyla Bornova’nın simge yapılarındandır.
Mattheys Köşkü
Arkas Sanat Bornova
1780’de John Maltass tarafından inşa edilen Mattheys Köşkü, Bornova’nın en eski Levanten konutlarından biridir. 16–17 Eylül 1922’de Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ağırlamasıyla Cumhuriyet tarihinin kritik mekânlarından biri hâline gelen köşk, Arkas Holding tarafından 2018–2023 arasında restore edilerek “Arkas Sanat Bornova” adıyla sanat müzesine dönüştürülmüştür.
