Kazımdirik Mahallesi’nde yer alan Abide-i Hürriyet Meydanı, 31 Mart Ayaklanması’nın tarihsel mirasını Bornova’da yaşatan bir anma ve hafıza alanıdır. Aslına uygun şekilde inşa edilen Abide-i Hürriyet Anıtı, Türk tarihinin önemli isimleri, heykeller, Orhun Yazıtları ve kültürel sembollerle zenginleştirilmiş açık hava müzesi niteliğindedir.

Homeros Vadisi’nin doğusunda yer alan Eğridere Anıt Ağacı, türü Palamut Meşesi (Quercus ithaburensis) olan ve 400–500 yıllık geçmişiyle Bornova’nın yaşayan miraslarından biridir. 2002’de tescillenerek “Anıt Ağaç” ilan edilen bu görkemli meşe, köy belleğinden biyolojik çeşitliliğe kadar pek çok değere tanıklık eden doğal bir kültür hazinesidir.

18. yüzyılda bir manastır yapısının üzerine kurulan Charlton Whittall Köşkü, 1820’lerde James Whittall tarafından satın alınarak genişletilmiş ve kardeşi Charlton döneminde “Büyük Ev” adını almıştır. Barok üsluptaki çift kollu merdiveni ve ağırladığı devlet adamlarıyla Bornova’nın en görkemli Levanten yapılarından biri olan köşk, bugün Ege Üniversitesi Rektörlüğü olarak kullanılmaktadır.

Bornova Doğanlar Şapeli, 19. yüzyıl İzmir’inde Rum Ortodoks cemaatinin kırsal/kentsel ara yüzündeki ibadet pratiklerini yansıtan küçük ölçekli bir kutsal mimarlık örneğidir. İzmir’in kozmopolit 19. yüzyıl dokusu içinde Rum Ortodoks ibadet mekânları, hem litürjik gerekliliklerin hem de yerel/Levanten çevreyle etkileşimin mekânsal izdüşümleridir.

Bornova’da, günümüzde Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı olarak kullanılan Sarı Köşk, 20. yüzyıl başlarında inşa edilmiş olup bir dönem Bornova Ziraat Mektebi’nin müdürlük binası olarak kullanılmıştır. Atatürk’ün 1926’daki Bornova ziyaretinde uğradığı köşkün bahçesine, Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippell tarafından yapılan ve Türkiye’nin ilk Atatürk anıtı olma özelliğini taşıyan büst yerleştirilmiştir. Özgün mimarisi, gösterişli şömineleri ve bahçesindeki tarihî detaylarıyla Sarı Köşk, Bornova’nın hem eğitim hem de Cumhuriyet tarihine ışık tutan simge yapılarından biridir.

Bornova Işıklar Mahallesi’nde, Arap Deresi üzerinde bulunan Işıkkent – Arap Deresi Köprüsü, iki gözlü yapısıyla 18–19. yüzyıla tarihlendirilmektedir. Moloz taş ve kesme taşlarla inşa edilen köprü, Osmanlı döneminde İzmir Limanı’ndan iç bölgelere uzanan kervan yolunun önemli bir parçası olmuştur. Selyaranlı özgün mimarisiyle dikkat çeken köprü, geçmişte kervanların Pınarbaşı’na ulaşırken kullandığı güzergâh üzerinde yer almakta ve bölge halkının hafızasında Yunan işgali yıllarına dair anlatılarla da yaşamaya devam etmektedir.

Bornova’nın Kazımdirik Mahallesi’nde yer alan Yassıtepe Höyüğü, yaklaşık 6.000 yıl önce Tunç Çağı’nda İzmir’in ilk kent merkezlerinden biri olmuştur. Ortak avlulara açılan çok odalı evleri, surlarla çevrili yapısı ve gelişmiş ticaret ağlarıyla dikkat çeken yerleşim, üzüm, incir ve zeytinyağı üretimiyle öne çıkmıştır. Deniz ürünleri, hayvancılık ve obsidyen ile bronz ticareti sayesinde bölge zenginleşmiş, Ege’den Balkanlara uzanan kervan yollarında önemli bir merkez haline gelmiştir.

Bornova’nın en görkemli yapılarından biri olan Bardisbanian Köşkü, 19. yüzyılın sonlarında inşa edilmiş ve bugün Yeşilay Danışmanlık Merkezi olarak hizmet vermektedir. Bir dönem Bornova Ziraat Mektebi ve Ege Üniversitesi tarafından da kullanılan köşk, mimari güzelliği ve tarihiyle kentin belleğinde özel bir yere sahiptir.

Osmanlı döneminde inşa edilen ilk tren istasyonlarından biri olan Bornova Tren İstasyonu, 20 Temmuz 1865’te İzmir-Bornova hattının açılmasıyla hizmet vermeye başlamıştır. Levanten köşkleriyle yazlık yerleşim olan Bornova’nın kentleşmesinde büyük rol oynayan istasyon, 130 yıl boyunca kentin ulaşımına hizmet etmiş ve 1995’te kapatılmıştır. Günümüzde aynı güzergâh, İzmir Metro hattı olarak kullanılmaya devam etmektedir.

İzmir, Bornova ilçesi, Karacaoğlan Mahallesi’nde yer alan Yeşilova Höyüğü, Ege Bölgesi’ndeki en eski yerleşim alanlarından biridir. Neolitik Çağ’dan Roma Dönemi’ne kadar uzanan 8 500 yıllık arkeolojik kültür katmanlarına sahiptir. Yerleşim sakinleri mühendislik, tarım, hayvancılık ve sanat faaliyetlerinde bulundukları gibi, çevre döngüsüne özenli, barışçıl bir toplum anlayışına işaret eden bulgular sergilemişlerdir.

Günümüzde 86 Sokak olarak bilinen bu alan, geçmişte “Müsabaka” ve “Yarış” isimleriyle anılmış; Türkiye’de modern sporlarla ilk kez tanışılan yer olma özelliğini taşımaktadır.

Dönemin gazeteleri ve bazı araştırmacıların değerlendirmelerine göre, Türkiye’de bilinen ilk bisiklet yarışlarından birinin 15 Mayıs 1895 Çarşamba günü İzmir Bornova’da düzenlendiği aktarılmaktadır. İzmir’de yayımlanan Ahenk Gazetesi’nin haberine dayanarak, o gün Bornova’da altı bisiklet ve dokuz yaya koşusu olmak üzere toplam 15 yarışmanın yapıldığı belirtilir.