Giriş
Belhomme Köşkü — özgün adıyla Xenopoulou Köşkü — 1880’li yıllarda İngiliz kökenli Wolf Kardeşler tarafından inşa ettirilmiştir. Köşkün ilk bilinen sahiplerinden biri Yunan-Katolik tüccar Pierre Xenoupoulo, ardından Belhomme Ailesidir. Ailenin son Levanten temsilcisi Helen Armand, köşkün 20. yüzyıl ortalarındaki sakinlerindendir.
1950’lerde mülkiyet Türk bir aileye geçmiş, 1960’larda köşk kamulaştırılmıştır. Ardından uzun yıllar kaymakamlık, sağlık ocağı ve Bornova Belediyesi Konservatuvarı olarak kullanılmıştır.
Mimari Özellikler
Belhomme Köşkü, Levanten ve Avrupa sivil mimarisinin seçkin bir örneğidir.
Ön Cephe
- Çift kollu görkemli merdiven
- İyon başlıklı sütunlar
- Rönesans estetik anlayışını yansıtan cephe düzeni
Bu sütun başlıkları günümüzde Belhomme Köşkü’nün sembolü olarak kullanılmaktadır.
Arka Cephe
- Tuğla derzli doğal taş kolonlar
- Kemerlerle zenginleştirilmiş geniş veranda
-
- yüzyıl sonu–20. yüzyıl başı İtalyan sivil mimarisi etkileri
Plan ve İç Mekân
- Dikdörtgen plan
- Ortada geniş salon, yanlarda odalar (tipik Levanten düzeni)
- Karşılıklı iki giriş
- Korunmuş alçı süslemeler, dökme demir detaylar, yüksek tavanlar
Bahçesi ön tarafta küçük bir avlu, arka kısımda ise daha geniş peyzaj alanı ile iki yönlü mekânsal kullanım sunar.
Tarihî Anılar
Köşk, Bornova’nın Cumhuriyet öncesi sosyal yaşamının seçkin buluşma noktalarındandır.
1950–60’lı yıllarda ise önemli bir anı şu şekilde aktarılır:
- yüzyıl ortalarında Emel Korutürk (6. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’ün eşi) ve ailesi, yaz aylarında Bornova’da misafir edildikleri dönemlerde bu köşkte konaklamıştır.
Restorasyon ve Günümüz Kullanımı
Belhomme Köşkü, 1997 yılında Kavala Ailesi tarafından restore edilmiştir. Yapı özgün mimari unsurları korunarak yenilenmiş ve Bornova Belediyesi tarafından Atatürk Kütüphanesi olarak işlevlendirilmiştir.
Günümüzde köşk:
- Araştırmacılar,
- Öğrenciler,
Bornovalılar
için önemli bir kültür ve eğitim alanıdır.
Levanten mimarisinin zarafetini korurken modern bir kütüphane işleviyle Bornova’nın hafızasını taşımaktadır.
