Kuyulu Ev (İngiliz Kulübü)

Giriş

Bornova’nın en bilinen tarihî yapılarından biri olan Kuyulu Ev, halk arasında hemen yanında bulunan atlı dolap kuyusundan dolayı bu adla anılmaktadır.

Levanten döneminde ise, Bornova’daki İngiliz topluluğunun sosyal merkezi olması nedeniyle “İngiliz Kulübü” (English Club) olarak bilinirdi.

Tarihçe

• 19. yüzyıl sonu: Yapı, James La Fontaine tarafından yaptırılmıştır. La Fontaine aynı zamanda Suphi Koyuncuoğlu Lisesi karşısındaki, günümüzde E.Ü. Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak kullanılan köşkün de sahibidir.
• La Fontaine dönemi: 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında yapı, Bornova’daki Levanten topluluğunun sosyal kulübü olarak kullanılmış; “Well (Kuyu) Köşkü” adıyla kayıt altına alınmıştır.
• James La Fontaine’in vefatı sonrası: Yapı eşi Clara Lilian La Fontaine ile çocukları Rhoda, Rodney ve Audrey’ye geçmiştir.
• 1966: Bina, Ege Üniversitesi tarafından satın alınmış ve kamu mülkiyetine geçmiştir.
• 2000’ler: Ege Üniversitesi’nin farklı birimleri tarafından kullanılmış; bir dönem Kadın Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi ve İzmir Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak hizmet vermiştir.
• 2015: Yapı, kapsamlı bir restorasyonla özgün mimarisine uygun biçimde yenilenmiştir.
• 2025: Günümüzde Ege Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Koordinatörlüğü olarak kullanılmaktadır.

Mimari Özellikler

• Plan: İki katlı, dikdörtgen planlı ve merkezi sofa düzeninde.
• Cephe: Simetrik düzen, kemerli pencereler, taş zemin ve tuğla üst kat.
• Detaylar:
  
  • Cephenin ortasında giriş portiği.
  • İç mekânda tavan süslemeleri ve yüksek tavanlar.
  • Ön bahçesinde “atlı dolap kuyusu”nun izleri korunmuştur.
• Stil: İngiliz kırsal konut mimarisi etkileri taşıyan sade ama zarif bir Levanten örneği.

Sosyal ve Kültürel Önemi

Kuyulu Ev, Bornova’nın Levanten dönemi sosyal hayatında önemli bir yerdedir.

19. yüzyıl sonlarında İngiliz tüccar ve ailelerinin toplantı, dans, müzik ve sosyal etkinlikler için kullandığı bir “kulüp evi” olarak hizmet vermiştir.Cumhuriyet döneminde kamusal işlev kazanarak Ege Üniversitesi’ne bağlanmış; böylece Bornova’nın kültürel sürekliliğini temsil eden bir yapı hâline gelmiştir.