Kültür ve Bellek Alanları
Müzeler, anıtlar ve kültür merkezleriyle kentin hafızasına açılan duraklar.
MüzeKaracaoğlan
İzmir, Bornova ilçesi, Karacaoğlan Mahallesi’nde yer alan Yeşilova Höyüğü, Ege Bölgesi’ndeki en eski yerleşim alanlarından biridir. Neolitik Çağ’dan Roma Dönemi’ne kadar uzanan 8 500 yıllık arkeolojik kültür katmanlarına sahiptir. Yerleşim sakinleri mühendislik, tarım, hayvancılık ve sanat faaliyetlerinde bulundukları gibi, çevre döngüsüne özenli, barışçıl bir toplum anlayışına işaret eden bulgular sergilemişlerdir.
MüzeKazımdirik
Bornova’nın Kazımdirik Mahallesi’nde yer alan Yassıtepe Höyüğü, yaklaşık 6.000 yıl önce Tunç Çağı’nda İzmir’in ilk kent merkezlerinden biri olmuştur. Ortak avlulara açılan çok odalı evleri, surlarla çevrili yapısı ve gelişmiş ticaret ağlarıyla dikkat çeken yerleşim, üzüm, incir ve zeytinyağı üretimiyle öne çıkmıştır. Deniz ürünleri, hayvancılık ve obsidyen ile bronz ticareti sayesinde bölge zenginleşmiş, Ege’den Balkanlara uzanan kervan yollarında önemli bir merkez haline gelmiştir.
KöşkErzene
1780’de John Maltass tarafından inşa edilen Mattheys Köşkü, Bornova’nın en eski Levanten konutlarından biridir. 16–17 Eylül 1922’de Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ağırlamasıyla Cumhuriyet tarihinin kritik mekânlarından biri hâline gelen köşk, Arkas Holding tarafından 2018–2023 arasında restore edilerek “Arkas Sanat Bornova” adıyla sanat müzesine dönüştürülmüştür.
KöşkKazımdirik
1880’lerde İngiliz Wolf Kardeşler tarafından inşa ettirilen Belhomme Köşkü, eklektik cephe düzeni, İyon başlıklı sütunları ve İtalyan sivil mimarisini yansıtan arka cephesiyle Bornova’nın en zarif Levanten yapılarındandır. Mülkiyeti Xenopoulou, Belhomme ve Türk aileleri arasında el değiştiren köşk, 1997’de restore edilmiş olup bugün Bornova Belediyesi Atatürk Kütüphanesi olarak hizmet vermektedir.
KöşkKavaklıdere
Atatürk ve silah arkadaşlarının 9 Eylül 1922’de İzmir’i ilk kez gördüğü Belkahve’de, Bornova Belediyesi tarafından 2016’da açılan Ata Anı Evi Ziyaretçi Merkezi; Kurtuluş Savaşı’na ait eserler, döneme ait kişisel eşyalar, belgeler ve yalnızca Atatürk’e dair yayınlardan oluşan özel kütüphanesiyle önemli bir hafıza mekânıdır.
MeydanKazımdirik
Kazımdirik Mahallesi’nde yer alan Abide-i Hürriyet Meydanı, 31 Mart Ayaklanması’nın tarihsel mirasını Bornova’da yaşatan bir anma ve hafıza alanıdır. Aslına uygun şekilde inşa edilen Abide-i Hürriyet Anıtı, Türk tarihinin önemli isimleri, heykeller, Orhun Yazıtları ve kültürel sembollerle zenginleştirilmiş açık hava müzesi niteliğindedir.
MüzelerSivil MimariKaraçam / Sabuncubeli
Karaçam Köyü altı Sabuncubeli mevkiinde 520 m²’lik dev bir oba yapısı içinde kurulan merkez, Yörük Türkmen kültürüne ait binlerce objeyi sergiler. İzmir Yörük Türkmen Federasyonu çatısı altındaki merkez haftanın her günü ücretsiz ziyaret edilebilir.
MüzelerSivil MimariBornova Merkez
Fevzi Çakmak Caddesi’nde yer alan EÜ Etnografya Müzesi; Anadolu ve Rumeli yöresel kıyafetleri ile Türk Dünyası’na ait müzik aletlerinin sergilendiği zengin bir koleksiyona sahiptir. Müze, kültürel çeşitliliği yansıtan eserleriyle dikkat çeker.
MüzelerSivil MimariBornova Merkez
2021’de açılan İzmir Edebiyat Müze Kütüphanesi, İzmirli yazarların eserleri, objeleri ve yazma eserlerin tıpkıbasımlarıyla özel bir koleksiyon sunar. Atatürk’ün Geometri kitabının ilk baskısı, Halit Ziya’nın imzalı kitabı ve Attilâ İlhan’ın kasketi öne çıkan eserlerdendir.
MüzelerSivil MimariBornova Merkez / EÜ Kampüsü
Türkiye’de kurulmuş ikinci büyük tabiat tarihi müzesi olan EÜ Tabiat Tarihi Müzesi, aynı zamanda ülkenin ilk üniversite yapısındaki akademik müzesidir. 4,5 milyar yıllık Dünya tarihini kapsayan zengin fosil ve kayaç koleksiyonuyla EÜ Fen Fakültesi yerleşkesinde yer alır. Sembolik giriş ücreti vardır.
MüzelerSivil MimariBornova Merkez
Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi, kitabın 2000 yıllık yolculuğunu farklı kültürlerden örneklerle sunar. Dünyanın en küçük kitabı ve en ince kâğıdının da sergilendiği müze, alanında dünyanın üç büyük kağıt ve kitap sanatları müzesinden biridir.
MüzelerSivil MimariBornova Merkez
80 sokak üzerinde bulunan köşk 1854-1856 yıllarında inşa edildi. Evin mülkiyeti sırasıyla Douglas Paterson, Edwin Charnaud, De Zandonati, James Gout ve Victor Whittall ailelerinin kullanımına geçti. Evin son sahibi Lucien Arkas tarafından restore edilen ev şu anda içinde deniz tarihine ait çok zengin örneklerin bulunduğu Arkas Deniz Tarihi Merkezi
