R. Whittall Köşkü (Küçük Ev)

Giriş

Bornova’nın merkezinde, Gençlik Caddesi üzerinde yer alan R. Whittall Köşkü, 19. yüzyıl sonu Levanten konut mimarisinin sade ama zarif örneklerinden biridir. Whittall ailesinin Bornova’daki ikinci büyük konutu olarak, halk arasında “Küçük Ev” adıyla anılmaktadır.

Tarihçe ve Mülkiyet Geçişi

Köşk, Whittall ailesinin farklı kolları tarafından yazlık ve misafir evi olarak kullanılmıştır. Cumhuriyet’in ilanından sonra Balliani ve Malinari Civani ailelerinin kullanımına geçmiş, ardından Koyuncuoğlu Ailesi’ne devredilmiştir.

1936–2015 yılları arasında yapı, Bornova Ortaokulu ve daha sonra Suphi Koyuncuoğlu Ortaokulu/Lisesi olarak hizmet vermiştir.

Bugün Bornova Milli Eğitim Müdürlüğü binası olarak kullanılmaktadır.

Mimari Özellikler

İki katlı yapı, taş zemin üzerine tuğla duvarlarla inşa edilmiştir. Ön cephesinde sade bir revak, geniş pencereler ve dengeli oranlara sahip bir plan düzeni görülür.

Plan tipi, Bornova’daki Levanten konut geleneğine uygun olarak orta sofalı düzende düzenlenmiştir. İç mekânda yüksek tavanlar, ahşap döşemeler ve İngiliz tarzı basamaklı merdiven dikkat çeker. Bahçe düzeni, “Büyük Ev”le benzer biçimde İngiliz peyzaj etkileri taşır.

Sosyal ve Tarihî Önemi

Yapı, Bornova’nın eğitim tarihi açısından özel bir yere sahiptir. Yaklaşık 80 yıl boyunca binlerce öğrenciyi ağırlayan bir okul binası olarak hizmet vermiştir. Ayrıca İzmir’deki Levanten konutlarının Cumhuriyet sonrası kamusal işlev kazandığı dönüşüm sürecinin tipik bir örneğidir.