Bornova'nın tarihi köşklerini, müzelerini ve kültürel mirasını kapsayan orta uzunlukta bir rota.
1880'de inşa edilen Belhomme Köşkü, eklektik cephe düzeni ve İtalyan sivil mimarisinden izler taşıyan tasarımıyla Bornova'nın en zarif Levanten yapılarındandır. İlk sahibi Yunan-Katolik tüccar Pierre Xenoupoulo, sonraki sahibi Belhomme Ailesi'dir. 1997'de restore edilen yapı, bugün Bornova Belediyesi Atatürk Kütüphanesi olarak hizmet vermektedir. Ziyaret: Hafta içi 08.30-17.00
Yapı Bornova ilçesinin Ergene Mahallesi, 538 sokakta yer almaktadır. Cami Bornova Büyük Çarşı içinde bulunmaktadır. Büyük Camii, Bornova Ulu Cami, Çarşı Camisi ya da Cami-i Kebir adlarıyla da bilinen yapı bir avlu içinde yer alır.
Santa Maria Katolik Kilisesi, Bornova Cumhuriyet Meydanı’nda yer almaktadır. Kuzey-güney doğrultusunda inşa edilen yapının kitabesinde, “ Tanrı’nın 1831 senesinde Muhterem Peder İsodoro da Boscomari Aziz Francescus’un kanununu yerine getiren İstanbul Misyon sermaye katkısıyla Kapuçin pederleri ve hâlihazırda apostolik yetkili, bu binayı Mukaddes Bakire Meryem namına temelinden inşa ettirmiştir.” yazmaktadır.
Osmanlı döneminde inşa edilen ilk tren istasyonlarından biri olan Bornova Tren İstasyonu, 20 Temmuz 1865’te İzmir-Bornova hattının açılmasıyla hizmet vermeye başlamıştır. Levanten köşkleriyle yazlık yerleşim olan Bornova’nın kentleşmesinde büyük rol oynayan istasyon, 130 yıl boyunca kentin ulaşımına hizmet etmiş ve 1995’te kapatılmıştır. Günümüzde aynı güzergâh, İzmir Metro hattı olarak kullanılmaya devam etmektedir.
Fevzi Çakmak Caddesi girişinde yer alan Aliotti (Michel Topuz) Evi, 19. yüzyılda Bornova’nın önde gelen Levanten ailelerinden Aliotti Ailesi tarafından inşa edilmiştir. Daha sonra Topuz Ailesi’nin kullanımına geçen yapı, özgün Levanten mimarisini büyük ölçüde korumuştur. Günümüzde diş tedavi kliniği olarak işlevini sürdürmektedir.
Fevzi Çakmak Caddesi girişinde yer alan Pasquali (Barry) Köşkü, 1835–1840 yılları arasında Sakız Adası’ndan İzmir’e göç eden tüccar Giuseppe Pasquali tarafından yaptırılmıştır. 1925’te Giovanni Pasquali’nin ölümünün ardından ailesine geçen köşk, 1941’de kamulaştırılarak Bornova Ziraat Mektebi’ne devredilmiştir. Günümüzde özel kafe-restaurant olarak
Fevzi Çakmak Caddesi’nde yer alan EÜ Etnografya Müzesi; Anadolu ve Rumeli yöresel kıyafetleri ile Türk Dünyası’na ait müzik aletlerinin sergilendiği zengin bir koleksiyona sahiptir. Müze, kültürel çeşitliliği yansıtan eserleriyle dikkat çeker.
Aliberti (Wolf) Köşkü, 19. yüzyıl ortasında inşa edilen önemli bir Levanten konutudur. İlk kullanıcıları konusunda Wolf Kardeşler ve Paterson Ailesi arasında farklı bilgiler bulunsa da, köşk 20. yüzyıl başında La Fontaine Ailesi’ne de ev sahipliği yapmıştır. 1950’lerden itibaren Aliberti Ailesi tarafından kullanılmaktadır.
1839 yılında Fransız Giraud Ailesi tarafından yaptırılan köşk, Bornova'nın en eski Levanten yapılarındandır. İki katlı, geniş salonlu ve bahçeli köşk, klasik Levanten villa mimarisinin özelliklerini taşır. 1955'te Ege Üniversitesi'ne devredilmiş ve rektörlük binası olarak kullanılmıştır. Günümüzde üniversite idari binası olarak hizmet vermektedir.
19. yüzyılın ikinci yarısında Levanten Ballian Ailesi için inşa edilen köşk, süslemeli tavan göbekleri ve zarif iç mekân detaylarıyla dikkat çeker. 1900 yılında Esther Marian Giraud (Wilkinson) tarafından satın alınan yapı, 1970’te Ege Üniversitesi’ne devredilmiştir. Günümüzde Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi olarak hizmet vermektedir.
Büyük Ev arazisinin yanında yer alan Kuyulu Ev, 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında “English Club” adıyla Bornova’daki Levanten sosyal hayatının merkeziydi. İlk sahibi James La Fontaine’dir. 1966’da Ege Üniversitesi’ne devredilen yapı, 2015’te restore edilerek bugün Uluslararası İlişkiler Koordinatörlüğü olarak kullanılmaktadır.
Tristram Köşkü, 1904 yılında İngiliz Tristram Ailesi tarafından inşa edilmiştir. Ailenin bilinen temsilcilerinden biri Uvedale Barrington Tristram (1826–1898)’dir.
1865 yılında James Whittall tarafından kızı Jane ve damadı, Selanik–Malaga–Manila Konsolosu Richard Wilkinson için yaptırılan köşk, Bornova’nın en seçkin Levanten yapılarındandır. 1985’e dek Wilkinson Ailesi’nin mülkü olan yapı, 1997’de Ege Üniversitesi’ne devredilmiş, 2005’te restore edilerek “EÜ 50. Yıl Köşkü” adını almıştır. Günümüzde EÜ Güzel S
1880 yılında İngiliz Edwards Ailesi tarafından inşa edilen köşk, Bornova’nın önemli Levanten miras yapılarındandır. “Murat Köşkü” adını Edwards’ın kızı Emily’nin evlendiği Constantin Murat’tan almıştır. 1980’de kamulaştırılan yapı, restorasyon sonrası İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ege Üniversitesi tarafından değerlendirilmiş, bugün Rölöve ve Anıtl
St. Mary Magdalene Kilisesi’nin karşısında yer alan La Fontaine Köşkü, 19. yüzyıl sonunda İngiliz kökenli James La Fontaine (1881–1930) tarafından yaptırılmıştır. Büyük Ev’in sahibi Charlton Whittall’ın torunu Blanche Magdalene Whittall’ın oğlu olan La Fontaine, Türk futbolunda lig sistemini kuran kişi olarak bilinir. Köşk, bugün Ege Üniversitesi A
