Tarihi Yapılar
Köşklerden kamu binalarına, cami ve kiliselere uzanan mimari mirasıyla Bornova'nın geçmişini keşfedin.
1865 yılında James Whittall tarafından kızı Jane ve damadı, Selanik–Malaga–Manila Konsolosu Richard Wilkinson için yaptırılan köşk, Bornova’nın en seçkin Levanten yapılarındandır. 1985’e dek Wilkinson Ailesi’nin mülkü olan yapı, 1997’de Ege Üniversitesi’ne devredilmiş, 2005’te restore edilerek “EÜ 50. Yıl Köşkü” adını almıştır. Günümüzde EÜ Güzel S
Bornova’nın erken dönem eğitim ve kamu yapılarından biri olan Varipati Köşkü, 20. yüzyıl başlarında Varipati Ailesi’nin konutu olarak kullanılmıştır. 1936 sonrası Bornova Ortaokulu’na ev sahipliği yapan köşk, günümüzde Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü’nün hizmet binalarından biridir.
Tristram Köşkü, 1904 yılında İngiliz Tristram Ailesi tarafından inşa edilmiştir. Ailenin bilinen temsilcilerinden biri Uvedale Barrington Tristram (1826–1898)’dir.
19. yüzyıl sonlarında bir Rum ailesi tarafından yaptırıldığı düşünülen Sirkehane, 20. yüzyıl boyunca EÜ Ziraat Fakültesi’nin gıda üretim birimi olarak hizmet vermiştir. 2010 yılında tamamlanan restorasyonun ardından “EÜ Balkanlar ve Anadolu Giysileri Müzesi” olarak açılan yapı, Türkiye’de bir üniversite bünyesinde Kültür Bakanlığı iş birliğiyle kur
20. yüzyıl başında İngiliz Harwey’e ait bir Levanten konutu olarak inşa edilen Sarı Köşk, 1920’lerin ortasında İzmir Ziraat Mıntıka Mektebi için kamulaştırılmıştır. Atatürk’ün 1926 ziyaretinde konuk olduğu köşk, Türkiye’nin ilk Atatürk büstüne ev sahipliği yapmaktadır. Bugün Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı olarak kul
19. yüzyılın son çeyreğinde inşa edilen R. Whittall Köşkü, Bornova’daki Whittall ailesinin ikinci büyük konutudur. “Küçük Ev” olarak bilinen yapı, sade cephe düzeni, bahçeli plan şeması ve geniş pencereleriyle İngiliz Levanten mimarisinin Bornova’daki özgün temsilcilerindendir. Günümüzde Bornova Milli Eğitim Müdürlüğü binası olarak kullanılmaktadır
Fransız İhtilali sonrası Bornova’ya yerleşen Fondan d’Escalon tarafından inşa edilen Pierre Pagy Köşkü, evlilik ve mülkiyet geçişleriyle La Fontaine, Whittall ve Giraud ailelerinden Pagy Ailesi’ne geçmiştir. Günümüzde Pagy’nin torunları Fercken ve Arkas ailelerine ait olan köşk, Bornova’daki Fransız Levanten mirasının zarif bir temsilcisidir.
1880’li yıllarda inşa edildiği düşünülen Maltass (Topuz) Köşkü, Bornova’nın 83. Sokağı’nda Charnaud, De Andria ve Fernand Pagy köşklerinin karşısında yer alır. İlk sahibi Marre Ailesi’dir. Ardından Maltass ve Topuz Aileleri kullanmıştır. 2000’lerde Aziz Kocaoğlu tarafından restore edilen yapı, bugün BAYETAV Vakfı’na bağlı olarak kullanılmaktadır.
St. Mary Magdalene Kilisesi’nin karşısında yer alan La Fontaine Köşkü, 19. yüzyıl sonunda İngiliz kökenli James La Fontaine (1881–1930) tarafından yaptırılmıştır. Büyük Ev’in sahibi Charlton Whittall’ın torunu Blanche Magdalene Whittall’ın oğlu olan La Fontaine, Türk futbolunda lig sistemini kuran kişi olarak bilinir. Köşk, bugün Ege Üniversitesi A
Büyük Ev arazisinin yanında yer alan Kuyulu Ev, 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında “English Club” adıyla Bornova’daki Levanten sosyal hayatının merkeziydi. İlk sahibi James La Fontaine’dir. 1966’da Ege Üniversitesi’ne devredilen yapı, 2015’te restore edilerek bugün Uluslararası İlişkiler Koordinatörlüğü olarak kullanılmaktadır.
19. yüzyılın sonlarında inşa edilen yapı, bir dönem La Fontaine Ailesi’nin konutu olarak kullanılmıştır. 1960–70’li yıllarda yetiştirme yurdu ve Körler Okulu olarak hizmet vermiştir. Günümüzde, tarihî dokusuna uygun biçimde restore edilerek özel okul olarak faaliyet göstermektedir.
Fevzi Çakmak Caddesi’nin Ankara Caddesi yönündeki girişinde yer alan yapı, 1860’lı yıllarda Bornova Tren İstasyonu çalışanları için inşa edilmiştir. Zamanla yıpranan bina, 2015 yılında Kemal Aktuğlu tarafından aslına uygun biçimde restore edilmiştir. Rivayete göre Atatürk’ün Bornova ziyaretleri sırasında yemekleri bu evde hazırlanmıştır.
