Kültür ve Bellek
Bornova'nın tarihi, kültürel ve doğal mirasını keşfedin.
Dini YapıErgene
Yapı Bornova ilçesinin Ergene Mahallesi, 538 sokakta yer almaktadır. Cami Bornova Büyük Çarşı içinde bulunmaktadır. Büyük Camii, Bornova Ulu Cami, Çarşı Camisi ya da Cami-i Kebir adlarıyla da bilinen yapı bir avlu içinde yer alır.
BüstErzene
Batı edebiyatının vazgeçilmez ismi Homeros, Anadolulu olmasına rağmen yerelden çok evrensele mal olmuş bir figürdür. Derlediği İlyada ve Odysseia destanları, Batı kültürünün başlangıç noktası kabul edilir.
Doğa Koruma AlanıEğridere
Bornova’nın doğusunda, Homeros Vadisi’nin derin yeşiline yaslanan Eğridere Köyü’nde zamana meydan okuyan bir doğa anıtı yükseliyor: Eğridere Anıt Ağacı. Türü Palamut Meşesi (Quercus ithaburensis) olan bu devasa ağaç, yaklaşık 400–500 yıllık yaşamıyla Bornova’nın tarihine, doğasına ve kültürel dokusuna tanıklık eden eşsiz bir mirastır.
KöşkErzene
Kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte Edward Whittall Köşkü’nün 1816–1819 yıllarında Rovigo Dükü’nün İzmir’de konakladığı dönemden beri var olduğu bilinir. 19. yüzyıl sonunda İngiliz botanikçi Edward Whittall tarafından devralınan köşk, kır lalesi Tulipa whittallii ve Galanthus whittallii gibi türlere adını veren botanik bahçesi, Atatürk dâhil birçok önemli konuğu ve 1922’de Batı Cephesi Karargâhı olarak kullanılmasıyla Bornova’nın simge yapılarındandır.
KöşkErzene
18. yüzyıl sonu–19. yüzyıl başına tarihlenen Dramalılar Köşkü, 1922 öncesinde bir Rum aileye aitti. Mübadele sonrası Drama’dan gelen Dramalı Ailesi’ne geçen yapı, 2010 yılında Bornova Belediyesi tarafından satın alınıp restore edilmiştir. Eklektik mimarisi, hamamı ve müştemilatlarıyla özgün bir Levanten–Osmanlı konut örneği olan köşk bugün kültür ve sanat merkezi olarak hizmet vermektedir.
Dini YapıDoğanlar
Bornova Doğanlar Şapeli, 19. yüzyıl İzmir’inde Rum Ortodoks cemaatinin kırsal/kentsel ara yüzündeki ibadet pratiklerini yansıtan küçük ölçekli bir kutsal mimarlık örneğidir. İzmir’in kozmopolit 19. yüzyıl dokusu içinde Rum Ortodoks ibadet mekânları, hem litürjik gerekliliklerin hem de yerel/Levanten çevreyle etkileşimin mekânsal izdüşümleridir.
KöşkErzene
1831 tarihli çakıl taşı mozaiğinden anlaşıldığı üzere Bornova’nın en eski Levanten yapılarından biri olan Charnaud Köşkü, tek katlı yatay mimarisi, zengin peyzajı ve özgün “Rodos mozaiği” ile dikkat çeker. Zipcy, Charnaud ve Clark ailelerinin evi olan köşk, 2013’te restore edilerek Villa Levante adıyla butik otel olarak yeniden işlevlendirilmiştir.
KöşkErzene
18. yüzyılda bir manastır yapısının üzerine kurulan Charlton Whittall Köşkü, 1820’lerde James Whittall tarafından satın alınarak genişletilmiş ve kardeşi Charlton döneminde “Büyük Ev” adını almıştır. Barok üsluptaki çift kollu merdiveni ve ağırladığı devlet adamlarıyla Bornova’nın en görkemli Levanten yapılarından biri olan köşk, bugün Ege Üniversitesi Rektörlüğü olarak kullanılmaktadır.
Tren İstasyonuKazımdirik
Osmanlı döneminde inşa edilen ilk tren istasyonlarından biri olan Bornova Tren İstasyonu, 20 Temmuz 1865’te İzmir-Bornova hattının açılmasıyla hizmet vermeye başlamıştır. Levanten köşkleriyle yazlık yerleşim olan Bornova’nın kentleşmesinde büyük rol oynayan istasyon, 130 yıl boyunca kentin ulaşımına hizmet etmiş ve 1995’te kapatılmıştır. Günümüzde aynı güzergâh, İzmir Metro hattı olarak kullanılmaya devam etmektedir.
KöşkKazımdirik
1880’lerde İngiliz Wolf Kardeşler tarafından inşa ettirilen Belhomme Köşkü, eklektik cephe düzeni, İyon başlıklı sütunları ve İtalyan sivil mimarisini yansıtan arka cephesiyle Bornova’nın en zarif Levanten yapılarındandır. Mülkiyeti Xenopoulou, Belhomme ve Türk aileleri arasında el değiştiren köşk, 1997’de restore edilmiş olup bugün Bornova Belediyesi Atatürk Kütüphanesi olarak hizmet vermektedir.
KöşkErzene
Bornova’nın en görkemli yapılarından biri olan Bardisbanian Köşkü, 19. yüzyılın sonlarında inşa edilmiş ve bugün Yeşilay Danışmanlık Merkezi olarak hizmet vermektedir. Bir dönem Bornova Ziraat Mektebi ve Ege Üniversitesi tarafından da kullanılan köşk, mimari güzelliği ve tarihiyle kentin belleğinde özel bir yere sahiptir.
KöşkKavaklıdere
Atatürk ve silah arkadaşlarının 9 Eylül 1922’de İzmir’i ilk kez gördüğü Belkahve’de, Bornova Belediyesi tarafından 2016’da açılan Ata Anı Evi Ziyaretçi Merkezi; Kurtuluş Savaşı’na ait eserler, döneme ait kişisel eşyalar, belgeler ve yalnızca Atatürk’e dair yayınlardan oluşan özel kütüphanesiyle önemli bir hafıza mekânıdır.
